11 દિવસથી પ્રજ્ઞાચક્ષુ બાળકી લાપતા, નદીમાંથી મળેલા માંસના ટુકડાઓથી ચિંતા વધી
અમદાવાદ: પીપળજ વિસ્તારમાં ખુલ્લી ગટરમાં પડી ગયેલી 10 વર્ષીય પ્રજ્ઞાચક્ષુ બાળકી 11 દિવસથી લાપતા છે. પરિવારની આશા હજુ જીવંત છે, પરંતુ શોધખોળના દિવસો લંબાઈ રહ્યા છે અને બાળકી અંગે કોઈ નક્કર માહિતી મળી નથી. આ દરમિયાન મંગળવારે બપોરે નદીના એક ભાગમાંથી માંસના કેટલાક ટુકડા મળી આવતાં ચિંતા વધી છે. આ ટુકડાઓ બાળકીના છે કે કોઈ પ્રાણીના, તે અંગે હાલ કોઈ પુષ્ટિ થઈ નથી. ટુકડાઓને ફોરેન્સિક સાયન્સ લેબોરેટરી (FSL)માં તપાસ માટે મોકલવામાં આવ્યા છે.
આ માત્ર એક બાળકી ગુમ થવાની ઘટના નથી. આ એક એવા પરિવારની વેદના છે, જે 11 દિવસથી પોતાની દીકરીની રાહ જોઈ રહ્યો છે. પ્રજ્ઞાચક્ષુ બાળકી ખુલ્લી ગટરમાં પડી જાય અને દિવસો સુધી તેની ભાળ ન મળે, તે અમદાવાદની નાગરિક સુરક્ષા વ્યવસ્થા સામે ગંભીર સવાલ ઊભા કરે છે. સ્માર્ટ સિટી તરીકે ઓળખાતા અમદાવાદમાં નાગરિકોને ખુલ્લી ગટર જેવા જોખમથી સુરક્ષિત રાખવાની જવાબદારી આખરે કોની છે?
રૂ. 18 હજાર કરોડથી વધુનું વાર્ષિક બજેટ ધરાવતા અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન માટે આ પ્રશ્નનો જવાબ આપવો જરૂરી છે. શહેરના વિકાસના દાવા ત્યારે જ સાર્થક બને, જ્યારે સામાન્ય નાગરિકની સલામતી સુનિશ્ચિત થાય. ખાસ કરીને પ્રજ્ઞાચક્ષુ બાળકી માટે ખુલ્લી ગટર જીવલેણ જોખમ બની શકે છે. આવી જગ્યાએ સુરક્ષાનાં પૂરતાં પગલાં હતાં કે નહીં અને આ દુર્ઘટના કેવી રીતે બની, તેની જવાબદારી નક્કી થવી જોઈએ.
નદીમાંથી મળેલા ટુકડાઓથી ચિંતા, FSL રિપોર્ટની રાહ
મંગળવારે બપોરે નદીના એક ભાગમાંથી માંસના કેટલાક ટુકડા મળી આવ્યા હતા. ફાયર વિભાગની ટીમે પોલીસને ઘટનાસ્થળે બોલાવી હતી. ત્યારબાદ ટુકડાઓને FSLમાં તપાસ માટે મોકલવામાં આવ્યા છે. હાલ આ ટુકડાઓ ગુમ થયેલી બાળકીના છે કે અન્ય કોઈ પ્રાણીના, તે અંગે કોઈ અંતિમ નિષ્કર્ષ પર પહોંચી શકાય તેમ નથી. વૈજ્ઞાનિક તપાસનો અહેવાલ જ તેમની ઓળખ અંગે સ્પષ્ટતા કરશે.
આ સંજોગોમાં તપાસના પરિણામ પહેલાં કોઈ અનુમાનને હકીકત તરીકે રજૂ કરવું યોગ્ય નથી. જોકે, બાળકી 11 દિવસથી લાપતા હોવા અને નદીમાંથી આવા ટુકડાઓ મળવાની ઘટનાને કારણે શોધખોળ વધુ મહત્ત્વપૂર્ણ બની છે. પરિવારને સ્પષ્ટ જવાબ મળે અને હકીકત સામે આવે તે માટે તપાસ ઝડપી અને પારદર્શક રીતે આગળ વધવી જોઈએ.
10 ઓક્ટોબરે માતાની નજર સામે નહીં, પરંતુ ભાડું ચૂકવવાની ક્ષણમાં બની દુર્ઘટના
10 ઓક્ટોબરે બાળકી તેની માતા સાથે હતી. માતા રિક્ષાચાલકને ભાડું ચૂકવી રહી હતી ત્યારે બાળકી ખુલ્લી ગટરમાં પડી ગઈ હતી. ત્યારથી ફાયર વિભાગ દ્વારા શોધખોળ હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. દિવસો વીતી ગયા હોવા છતાં બાળકીનો કોઈ પત્તો મળ્યો નથી.
એક માતા માટે પોતાની દીકરી ક્યાં છે, તેની સાથે શું થયું અને તે ક્યારે પાછી મળશે, એ પ્રશ્નો કેટલી પીડા આપતા હશે તેની કલ્પના કરવી પણ મુશ્કેલ છે. આવી સ્થિતિમાં પરિવારને માત્ર આશ્વાસન નહીં, પરંતુ શોધખોળની કામગીરી અંગે સ્પષ્ટ માહિતી અને જવાબદાર તંત્રનો સતત સહયોગ મળવો જોઈએ.
કેમિકલયુક્ત પાણી અને કાદવનો પડકાર, છતાં પરિણામ ક્યાં?
ફાયર વિભાગના અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, ડ્રેનેજ લાઇનમાં સતત કેમિકલયુક્ત પાણી વહે છે અને મોટા પ્રમાણમાં કાદવ જમા હોવાથી રેસ્ક્યૂ ઓપરેશનમાં મુશ્કેલી પડી રહી છે. આ મુશ્કેલીઓ કામગીરીને અસર કરી શકે છે, પરંતુ 11 દિવસ બાદ પણ બાળકીની ભાળ ન મળવી એ સ્થિતિની ગંભીરતા દર્શાવે છે.
તંત્ર સમક્ષ પડકારો છે, એ હકીકત છે. પરંતુ આ પડકારો વચ્ચે શોધખોળ કેવી રીતે આગળ વધારવામાં આવી રહી છે, કયા વિસ્તારોની તપાસ બાકી છે અને બાળકી સુધી પહોંચવા માટે હવે કયા વિકલ્પો અજમાવવામાં આવશે, તેની સ્પષ્ટતા પણ જરૂરી છે. પરિવારને અનિશ્ચિતતામાં રાખીને માત્ર મુશ્કેલીઓનો ઉલ્લેખ કરવાથી તંત્રની જવાબદારી પૂરી થતી નથી.
જે ગટરમાં બાળકી પડી, તેને માટી નાખીને ઢાંકી દેવાઈ
આ ઘટનામાં સૌથી ગંભીર સવાલ એ છે કે જ્યાં બાળકી પડી હતી, તે ડ્રેનેજ લાઇનના સ્થળને માટી નાખીને ઢાંકી દેવામાં આવ્યું છે. આ પગલાં બાદ શોધખોળની કામગીરી ધીમી પડવાની અને ધીમે-ધીમે બંધ થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. જોકે, બાળકીની ભાળ હજુ મળી નથી અને નદીમાંથી મળેલા ટુકડાઓની ઓળખ પણ બાકી છે.
જો શોધખોળ ચાલુ હોય, તો સંબંધિત સ્થળને ઢાંકી દેવાનો નિર્ણય કયા આધારે લેવાયો, તે અંગે તંત્રએ સ્પષ્ટતા કરવી જોઈએ. સ્થળને ઢાંકવાથી શોધખોળની કામગીરી પર કોઈ અસર પડે છે કે નહીં, તેની પણ તપાસ થવી જરૂરી છે. બાળકીની ભાળ મળે તે પહેલાં શોધખોળની પ્રાથમિકતા ઘટવી ન જોઈએ.
આ દુર્ઘટનાને માત્ર એક રેસ્ક્યૂ ઓપરેશનની મુશ્કેલી તરીકે જોવી પૂરતું નથી. ખુલ્લી ગટરો નાગરિકો માટે જોખમ ન બને તે સુનિશ્ચિત કરવું, જોખમી સ્થળોએ સુરક્ષાનાં પગલાં લેવાં અને બેદરકારી થઈ હોય તો જવાબદારી નક્કી કરવી એ તંત્રની મૂળભૂત ફરજ છે.
અમદાવાદને સ્માર્ટ સિટી કહેવું સહેલું છે, પરંતુ શહેરની વાસ્તવિક કસોટી તેની સૌથી અસુરક્ષિત સ્થિતિમાં રહેલા નાગરિકની સુરક્ષાથી થાય છે. અત્યારે સૌથી પહેલી પ્રાથમિકતા બાળકીની શોધખોળ ચાલુ રાખવાની, FSL તપાસનો અહેવાલ મેળવવાની અને પરિવારને હકીકતથી વાકેફ રાખવાની છે. ત્યારબાદ આ દુર્ઘટના માટે જવાબદાર પરિબળોની તપાસ કરીને જવાબદારી નક્કી કરવી જોઈએ. એક પરિવારની પીડા વચ્ચે તંત્રની જવાબદારી કોઈ પણ સંજોગોમાં ગૌણ બની શકે નહીં.